Prawa pacjenta

Gwarancje praw pacjenta

Program WatchDoctor odwołuje się do wyodrębnionej grupy praw obywatelskich i konsumenckich, nazwanych prawami pacjenta. Interpretacje tych praw znajdują się w wielu aktach prawnych o zasięgu krajowym oraz w konwencjach międzynarodowych.
W Polsce próbę zebrania najważniejszych uprawnień przysługujących osobom korzystającym z usług służby zdrowia podjęto przy okazji prac nad Ustawą o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (uchwalona 6 listopada 2008 roku; Dz.U. z 2009 roku, nr 52, poz. 417). Z punktu widzenia celów programu WatchDoctor kluczowe w tej ustawie są następujące przepisy:
– Pacjent ma prawo, w sytuacji ograniczonych możliwości udzielenia odpowiednich świadczeń zdrowotnych, do przejrzystej, obiektywnej, opartej na kryteriach medycznych, procedury ustalającej kolejność dostępu do tych świadczeń (art. 6 ust. 2).
– Pacjent, w tym małoletni, który ukończył 16 lat, lub jego ustawowy przedstawiciel mają prawo do uzyskania od lekarza przystępnej informacji o stanie zdrowia pacjenta, rozpoznaniu, proponowanych oraz możliwych metodach diagnostycznych i leczniczych, dających się przewidzieć następstwach ich zastosowania albo zaniechania, wynikach leczenia oraz rokowaniu (art. 9 ust. 2).
– Pacjent ma prawo do informacji o rodzaju i zakresie świadczeń zdrowotnych udzielanych przez podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych, w tym o profilaktycznych programach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych, realizowanych przez ten podmiot (art. 12).
– Pacjent ma prawo do dostępu do dokumentacji medycznej dotyczącej jego stanu zdrowia oraz udzielonych mu świadczeń zdrowotnych (art. 23 ust. 1).
Dla programu WatchDoctor ważne są również postanowienia Europejskiej Karty Praw Pacjentów przyjętej w 2002 roku przez Active Citizenship Network we współpracy z dwunastoma innymi organizacjami pozarządowymi zajmującymi się prawami pacjenta w Europie Zachodniej. Wymienione w Karcie "zasady aktywnego obywatelstwa" mówią, że każdy pacjent ma prawo do podejmowania działań leżących w interesie ogółu oraz uczestnictwa w kształtowaniu polityki zdrowotnej.
W Konstytucji RP zapisano, że obywatelom, niezależnie od ich sytuacji materialnej, władze publiczne zapewniają równy dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych (art. 68 ust. 2).
Publiczny system opieki zdrowotnej w Polsce oparty został na ubezpieczeniach obowiązkowych. Wspierany jest ze środków pochodzących z budżetu państwa oraz od jednostek samorządu terytorialnego. Takie rozwiązanie powoduje, że niemal każdy obywatel objęty jest ubezpieczeniem zdrowotnym. Ministerstwo Zdrowia wytycza kierunki polityki zdrowotnej państwa, zaś za finansowanie systemu odpowiedzialny jest Narodowy Fundusz Zdrowia, który działa na podstawie Ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych z 27 sierpnia 2004 roku.